Case: Fietslessen voor anderstalige jongeren

Op tijd op school naar de sportclub en jeugdvereniging gaan, met vrienden afspreken, niets zo praktisch als een fiets. Het belang van de fiets voor jongeren 12-18 jaar in hun groei naar vrijheid en autonomie voor jongeren (12-18jaar) kan niet genoeg benadrukt worden. Een fietslesaanbod gericht naar anderstalige jonge nieuwkomers is helemaal een no brainer. Een mooie uitdaging met veel impact.

Samenwerking met leerkrachten en sociaal werkers is cruciaal

Voor jonge nieuwkomers is de fiets niet alleen praktisch maar vaak de enige manier om op de school van hun keuze te geraken. Kunnen fietsen is voor hen een manier om aansluiting te vinden bij andere jongeren, erbij te horen, het geeft hun zelfvertrouwen. Sinds 2018 werkt de Fietsschool samen meet okanscholen en opvangcentra rond veilig leren fietsen:

  • in okanscholen, waar anderstalige leerlingen (12-18jaar) die nieuw zijn in België en gedurende een jaar ondergedompeld worden in de Nederlandse taal. Na dit jaar sluiten zij aan in het regulier Nederlandstalig onderwijs.
  • in opvangcentra waar specifieke deelwerkingen bestaan ​​rond de opvang van niet-begeleide minderjarige asielzoekers.

Een aanpak op meerdere sporen

Vanuit onze expertise met fietslessen aan anderstalige volwassenen, de eerste ervaringen met fietslessen aan jongeren, de noden van scholen en opvangcentra, werken we een nieuwe aanpak uit op meerdere sporen:

  • Aanleren van fiets- en verkeersvaardigheden en theorie wegcode op een aangepaste manier
  • Train-the-trainer vormingen aan docenten en jongerenbegeleiders
  • Ontwikkeling van educatief materiaal rechtgericht naar jongeren, bedoeld voor zelfstudie
  • Ontwikkeling van educatief materiaal voor leerkrachten en begeleiders

Want het bestaande materiaal rond wegcode is vaak te talig en is gericht op kinderen van 4-12 jaar. Daarnaast is de leeftijdsgroep 12-18j sowieso al geen “gemakkelijke” groep om te werken rond veilig verkeersgedrag (risicogedrag, groepsdruk). Tel nog de enorme verschillen in leerachtergrond van nieuwkomers, trauma's, .... Reden genoeg om met veel helpende handen de fietslessen aan te pakken die goed vooraf aan de fietslessen starten.

Tips om aanleren fiets- en verkeersvaardigheden aan anderstalige jongeren

  • Doe een fietstest vooraf aan de fietslessen: neem de meest fietsvaardige groep pas later mee in de fietslessen.
  • Maak duidelijke afspraken met de jongeren voor de start van de les.
  • Introduceer fietsspelletjes en varieer snel tussen de oefeningen (1-2-3 piano op de fiets, fietsvoetbal, ...)
  • Het leerproces varieert heel erg tussen de jongeren deelnemen, meer nog dan bij volwassenen -> Werk in kleine stukjes met een sterk en opgeleid lesteam.

Tips voor het aanleren van verkeersregels voor fietsers aan anderstalige jongeren

  • Combineer een mix van methoden om de wegcode voor fietsers te leren en te oefenen
  • Stem af met de leerplannen van leraren: laat fietslessen verbinden op klassikale vermindering rond verkeer en mobiliteit.
  • Interactieve methodieken zijn een must: plan een verkeerswandeling in, praktische verkeerssituaties in
  • Maak gebruik van video's die de jongeren zelf kunnen bekijken. Link naar 1 filmpje

Cijfers voor Leuven

Sinds de start van de fietslessen voor okanjongeren in de 3 okanscholen in Leuven in 2019, leerden een 230-tal okanjongeren fietsen, jaarlijks tussen 30 een 40 jongeren. Een fietsreeks bestaat uit 8 lessen van 2 uur en vindt plaats tijdens de schooluren. In samenspraak met de okanschool staat het lesgeversteam van Fietsschool Leuven in voor de fietslessen. De okanleerlingen krijgen klassikaal een basis wegcode voor fietsers aangereikt.

Behaalde fietsresultaten

40%

van de jongeren

kan na afloop zelfstandig fietsen in het verkeer
40%

van de jongeren

krijgt advies om nog verder te oefenen op straat onder begeleiding
20%

van de jongeren

heeft extra fietslessen nodig om de fiets- en verkeersvaardigheden onder de knie te krijgen.

Profiel van de jonge deelnemers

77,5%

van de jongeren

zijn meisjes (na fietstest)
53%

van de jongeren

had nooit eerder gefietst.
31%

van de jongeren

heeft zeer beperkte fiets- en verkeersvaardigheden.
14%

van de jongeren

fietst technisch perfect maar heeft totaal geen ervaring met fietsen in een verkeersomgeving

Conclusie

Het belang van fietslessen voor jonge nieuwkomers kan niet genoeg benadrukt worden. De context van okanscholen en opvangcentra is perfect om in te zetten op het aanleren van fiets- en verkeersvaardigheden. Het enthousiasme van de jongeren om te leren fietsen is groot. De uitdagingen om deze jongeren op te leiden tot zelfstandige fietsers in het verkeer zijn niet minder groot dan bij volwassenen: de verschillen in het fietsleerproces jongeren minstens even groot als bij volwassenen. En vooral ook het inoefenen van verkeersregels en verkeersvaardigheden in een verkeerscontext zijn hun leeftijd niet gemakkelijk gezien. Momenteel zijn de fietslesreeksen beperkt tot 8 fietslessen. Een absoluut minimum. Binnen de okanschool en het opvangcentrum wordt daarom geadviseerd om in kleine groepjes tee gaan fietsen zodat ze de vaardigheden verder onder de knie krijgen.

Partners

Een Fietsschool in jouw gemeente?

Interesse in een Fietsschool in jouw stad of gemeente? Ontdek hoe wij lokale besturen ondersteunen.